سواد داده – مدرسه پردازش و تحلیل داده دقیقه

وبینار سواد داده در سازمان‌های غیرانتفاعی

علیرضا چمن‌زار — Tue, 17 Dec 2024 15:12:10 +0000

ویدئوی ضبط‌شده وبینار “سواد داده در سازمان‌های غیرانتفاعی” که در تاریخ ۱۷ آبان‌ماه ۱۴۰۳ برگزار گردید، در سایت مدرسه و کانال‌های مدرسه دقیقه در آپارات و یوتیوب در دسترس قرار گرفت.

در این وبینار، علیرضا چمن‌زار، تحلیلگر داده در شرکت دقیقه به عنوان مدرس به این پرسش مهم می‌پردازد که چگونه می‌توان با بهره‌گیری از سواد داده، به تحقق اهداف و ماموریت‌های سازمان‌های غیرانتفاعی سرعت بخشید؟ در این وبینار همچنین راهکارهایی عملی برای بهره‌برداری از داده‌های موجود در جهت رفع چالش‌های کلیدی این سازمان‌ها ارائه شده است.

امروزه، قدرت تحلیل داده‌ها فرصتی بی‌نظیر برای سازمان‌ها فراهم می‌کند. با اتکا بر سواد داده می‌توان الگوهای پنهان را کشف کرد، روندها را با دقت بیشتری پیش‌بینی نمود و تصمیماتی اثربخش اتخاذ کرد که مستقیماً منجر به تحقق اهداف و پیشبرد ماموریت‌های سازمان می‌گردند.

این وبینار که توسط موسسه مجتبی معین و مدرسه پردازش و تحلیل داده دقیقه برگزار گردید، با هدف توانمندسازی کارشناسان و مدیران سازمان‌های مردم‌نهاد و غیرانتفاعی در حوزه سواد داده و ایجاد فرهنگ سازمانی مبتنی بر داده و با تمرکز ویژه بر فعالیت‌های سازمان‌های غیرانتفاعی، به‌صورت رایگان در اختیار این عزیزان قرار گرفت.

با توجه به استقبال گسترده از این وبینار و درک عمیق نسبت به نیاز مبرم سازمان‌های غیرانتفاعی به دانش تخصصی در این زمینه، به اطلاع می‌رساند دوره‌‌ی جامع سواد داده برای سازمان‌های غیرانتفاعی ارائه خواهد شد. این دوره فرصتی ویژه برای ارتقای مهارت‌های تحلیلی شما خواهد بود.

آموزش سواد داده برای سازمان‌های غیرانتفاعی

سواد داده مجموعه‌ای از مهارت‌ها و نگرش‌هایی است که به افراد و سازمان‌ها امکان درک، تحلیل، و استفاده از داده‌ها برای تصمیم‌گیری آگاهانه را می‌دهد.

اطلاعات بیشتر

دوره آموزشی

The post وبینار سواد داده در سازمان‌های غیرانتفاعی appeared first on مدرسه پردازش و تحلیل داده دقیقه.

سواد داده برای سازمان‌های غیرانتفاعی

دقیقه — Mon, 25 Nov 2024 12:00:21 +0000

چگونه تأثیر واقعی کار غیرانتفاعی خود را اندازه‌گیری می‌کنید؟ اگر پاسخ‌های بزرگ‌ترین چالش‌های شما در داده‌هایی که از قبل دارید پنهان شده، چه؟ امروزه، سازمان‌های غیرانتفاعی با فشار زیادی برای انجام اقدامات اثرگذارتر با هزینه‌ی مالی و انسانی کمتر مواجه هستند. تصور کنید که می‌توانید الگوها را کشف کنید، روندها را پیش‌بینی کنید و تصمیم‌هایی بگیرید که مأموریت سازمان شما را به جلو می‌برد؛ با یادگیری سواد داده و کاربرد آن

سواد داده مجموعه‌ای از مهارت‌ها و نگرش‌هایی است که به افراد و سازمان‌ها امکان درک، تحلیل، و استفاده از داده‌ها برای تصمیم‌گیری آگاهانه را می‌دهد. در دنیای امروز، داده‌ها بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی و کسب‌وکارها هستند؛ از تولید داده‌های روزانه توسط افراد تا انباشت اطلاعات گسترده در سازمان‌ها. توانایی غربالگری داده‌های غیرضروری و استفاده مؤثر از اطلاعات ارزشمند، کلیدی است که می‌تواند به افزایش بهره‌وری و اثرگذاری کمک کند.

این توانایی برای سازمان‌های غیرانتفاعی به‌ویژه ضروری است. این سازمان‌ها با هدف ایجاد تغییرات مثبت در جامعه فعالیت می‌کنند. این سازمان‌ها می‌توانند با بهره‌گیری از داده‌ها، تأثیر فعالیت‌های خود را اندازه‌گیری کرده و اقدامات خود را بهینه‌سازی کنند. سواد داده به سازمان‌های غیرانتفاعی کمک می‌کند که گزارش‌های اقدامات و اثربخشی‌های خود را بتوانند با دقت و تأثیرگذاری بهتری ارائه دهند و در نتیجه تعامل بهتری با ذی‌نفعان، حامیان و خیرین خود داشته باشند و در نهایت بهبودهای لازم در فرایندهای مختلف اجرایی خود را با استناد به شواهد انجام دهد.

دوره آموزشی سواد داده برای سازمان‌های غیرانتفاعی طراحی شده است تا به شما کمک کند داده‌ها را به بینش‌های عملی تبدیل کنید تا بتوانید تأثیر خود را به حداکثر برسانید و مأموریت خود را به طور مؤثرتری انجام دهید. چه بخواهید تخصیص منابع را بهینه کنید، مشارکت حامیان و خیرین را افزایش دهید یا اثربخشی برنامه‌های خود را نشان دهید، این دوره مهارت‌هایی را در اختیار شما قرار می‌دهد که برای تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌ها نیاز دارید. کاربردهای عملی این مهارت‌ها، شرکت‌کنندگان را قادر می‌سازد تا بتوانند داده‌های خود را جمع‌آوری، مدیریت، تحلیل و در نهایت به تصمیم‌گیری تبدیل کنند.

این دوره برای مدیران و فعالان سازمان‌های غیرانتفاعی و علاقه‌مندان به این حوزه طراحی شده است و به آن‌ها کمک می‌کند تا سواد داده را در بعد نظری و عملی به‌صورت کاربردی یاد بگیرند. همکاری دو نهاد که یکی سازمان مردم نهاد حمایت گر و یکی نهادی تخصصی و آموزشی است، به تعمیق و کاربردی بودن این دوره همچنین تولید دانش جمعی در حوزه مهم سواد داده در بخش غیرانتفاعی کمک خواهد کرد.

ویژگی‌های این دوره

ویژه سازمان‌های غیرانتفاعی

دوره متمرکز بر نیاز سازمان‌های غیرانتفاعی طراحی شده است.

آموزش کاربردی

یادگیری عملی جمع‌آوری، مدیریت و تحلیل داده‌ها با اکسل

بهینه‌سازی سازمان و پروژه‌های اجتماعی

یادگیری فرایند پیاده‌سازی فرهنگ مبتنی بر داده در تمام سطوح سازمان

برنامه آموزشی

۱ – مقدمه‌ای بر سواد داده

سواد داده چیست و چرا اهمیت دارد؟
چرا سواد داده برای سازمان‌های غیرانتفاعی اهمیت دارد؟
فرایند پیاده‌سازی فرهنگ مبتنی بر داده در سازمان
آشنایی با ابزارهای ذخیره‌سازی، مدیریت و تحلیل داده

۲ – جمع‌آوری و مدیریت داده

قدم گذاشتن در مسیر سواد داده در سازمان‌های غیرانتفاعی
- تعیین سوالات کلیدی
- تعیین اهداف اندازه‌گیری
- روش‌های نیازسنجی خدمات و اقدامات در راستای بهینه‌سازی
مدیریت داده‌ها
- استراتژی داده در سازمان
- کیفیت داده‌
- امنیت و حریم خصوصی داده‌ها
سازماندهی داده‌ها
فرآیندهای جمع‌آوری داده
- آشنایی با انواع فرایندهای سنتی و دیجیتال
- آشنایی با ابزارهای مناسب جمع‌آوری داده
فرایندهای مستندنگاری استاندارد
- استانداردسازی دستورالعمل‌ها و چک‌لیست‌های جمع‌آوری و ذخیره داده‌ها
- مدیریت متاداده‌ها
- ایجاد فرآیندهای منظم برای اعتبارسنجی، پاکسازی و رفع خطاهای داده‌های جمع‌آوری‌شده
- یجاد قالب‌های مشخص برای ثبت داده‌ها به‌صورت دیجیتال یا کاغذی
شناسایی انواع داده در سازمان
- داده‌های داخلی (داده‌های مالی، ذی‌نفعان، داوطلبان و …)
- داده‌های خارجی
- بررسی داده‌های موجود

۳ – تحلیل داده‌ با اکسل

انواع تحلیل
اکسل برای تحلیل داده
- ورود و سازماندهی داده‌ها
- فرمول‌ها و توابع پایه‌ای اکسل
- پاکسازی و دستکاری داده‌ها
- مصورسازی در اکسل

۴ – تبدیل داده به بینش

درک معیارهای اساسی برای محاسبه عملکرد سازمان
- راه‌های یافتن شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI)
تحلیل‌های پیشرفته‌تر با اکسل
- کار با Pivot Table
- فرمول‌ها و توابع پیشرفته
از تحلیل به بینش
- شناسایی الگو‌ها و روندها
- اجتناب از سوءگیری و تفسیرهای اشتباه

۵ – داستان‌پردازی

روایت‌گری با داده‌ها
اصول مصورسازی مناسب در اکسل
استراتژی‌های ارتباطی

۶ – استفاده کاربردی از هوش مصنوعی

آموزش کاربردی استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل داده‌ها
استفاده از هوش مصنوعی در تسهیل فرایندهای سازمان

پیش‌نیازها

برای شرکت در این دوره نیاز به پیش‌نیاز آموزشی خاصی ندارید. آموزش‌های عملی با نرم‌افزار اکسل خواهد بود و برای همراهی با کلاس نیاز است که قبل از شروع دوره آن را نصب کنید.

مخاطبین دوره

مدیران و فعالان سازمان‌های غیرانتفاعی
علاقه‌مندان به حوزه‌های خیر اجتماعی و فعالیت‌های مرتبط

اطلاعات دوره

سطح دوره: مقدماتی و متوسط
طول دوره: ۱۲ ساعت (۴ هفته)
تاریخ شروع: ۱۳ دی ۱۴۰۳
زمان برگزاری: پنج‌شنبه‌ها، ساعت ۰۹:۳۰ تا ۱۳:۰۰
شیوه برگزاری: آنلاین (google meet)
برای دسترسی به نسخه آفلاین دوره به این صفحه مراجعه کنید.

* محتوای کامل این دوره آموزشی شامل ویدئوی ضبط شده جلسات و کلیه فایل‌ها، به صورت یک دوره آفلاین در صفحه «ویدئوهای آموزشی» در دسترس است.

معرفی مدرس

علیرضا چمن زار

تحلیلگر داده در شرکت دقیقه و
دانش‌آموخته‌ی سیاست‌گذاری اجتماعی

مزیت‌های دوره‌های آموزشی دقیقه

صدور گواهی

صدور گواهی دو زبانه و معتبر

پشتیبانی کامل

پرسش‌و‌پاسخ و دریافت پشتیبانی و مشاوره آموزشی در طول مدت دوره

ویدئوی جلسات

دریافت ویدئوی ضبط‌شده هر جلسه چند ساعت بعد از برگزاری آن

محتوای آموزشی+

دسترسی به محتوای آموزشی و تمرین‌ها علاوه بر محتوای کلاس

پرداخت قسطی

امکان پرداخت قسطی شهریه‌‌ی دوره‌های آموزشی

شبکه‌سازی

ارتباط با مدرس و شرکت‌کنندگان و تقویت شبکه ارتباطی

دسترسی رایگان برای فعالان و سازمان‌های غیر انتفاعی

The form can be filled in the actual website url.

خرید نسخه آفلاین دوره

برای دسترسی به ویدئوی ضبط‌شده دوره، درسنامه‌ها، تمرین‌ها، پروژه و سایر فایل‌های آن به صفحه زیر مراجعه کنید.

سواد داده در سازمان‌های غیرانتفاعی

ویدئوی آموزشی، درسنامه، تمرین، پروژه و سایر فایل‌ها

نسخه آفلاین

برگزارکننده

d-learn.ir

moin.ngo

پشتیبان دوره

شماره تماس:

09103209837

شناسه تلگرام:

@dlearnsup

تماس با مدرسه پردازش و تحلیل داده دقیقه:

02188349244

The post سواد داده برای سازمان‌های غیرانتفاعی appeared first on مدرسه پردازش و تحلیل داده دقیقه.

چرا داشتن نوعی حاکمیت بر داده‌ها ضروری است؟

لعیا غفاریان — Wed, 01 Nov 2023 13:55:43 +0000

در دهه‌ها و سال‌های اخیر دسترسی سازمان‌ها و کسب‌وکارها به داده‌ها به صورت چشمگیری بیشتر از قبل شده است. پردازش و تحلیل این داده‌ها در هر کسب‌و‌کار کمک می‌کند تا در کنار تجربه، بینش‌ عمیق‌تر و جامع‌تری نسبت به اوضاع داشته باشیم. به همین سبب، با استفاده به نتایج برآمده از تحلیل داده در فضای رقابتی ‌کسب‌وکارها می‌توانیم به تصمیم‌گیری‌های بهتر و قابل اتکاتری دست یابیم و آن را برای خود به یک مزیت رقابتی بدل کنیم. اما آنچه در این مسیر باید به آن توجه شود این است که در سازمان‌ها برای بهره‌برداری موثر از داده‌ها لازم است اصولی در سازمان حاکم باشد تا در دسترسی، پردازش، انتقال و تحلیل داده‌ها بیشترین کارایی را داشته باشیم. برای نیل به این هدف، سطح بالایی از هماهنگی و پایبندی به استانداردها در سازمان یا حتی فراتر از آن نیاز است. به همین خاطر، نیاز به وجود نوعی حکومت‌ برای حفظ کارآمدی، کیفیت و امنیت داده‌ها در تمامی مراحل چرخه حیات آن‌ها در سازمان مطرح می‌شود (Data Governance).

حاکمیت بر داده‌ها چیست و چرا اهمیت دارد؟

ایده حاکمیت بر داده در یک سازمان به مجموعه‌ای از دستوراتی گفته می‌شود که حکم می‌کند چه کسی چگونه به داده‌ها دسترسی داشته باشد تا یکپارچگی و امنیت آن‌ها بر اساس استانداردهای کلی سازمان حفظ می‌شود. حاکمیت داده‌ها پایداری داده‌ها و قابل اعتماد بودن آن‌ها را تضمین می‌کند. این مسئله بسیار حائز اهمیت است چون در صورت عدم کارایی داده‌ها، تناقض‌های موجود در سیستم‌های مختلف سازمان به درستی شناسایی و رفع نمی‌شوند. این امر می‌تواند تلاش‌ها برای یکپارچه‌سازی داده‌ها را پیچیده و زمان‌بر کند و یا مشکلاتی در یکپارچه‌سازی داده ایجاد کند که بر دقت گزارش‌دهی سامانه‌های هوش تجاری اثر بگذارد. علاوه بر این ناسازگاری داده‌ها ممکن است شناسایی و رفع نشوند و به این ترتیب دقت تجزیه و تحلیل و قابل اتکا بودن داده‌ها زیر سوال برود.

‌حاکمیت بر داده‌ها برای یک سازمان چه منفعتی دارد؟

به طور کلی، اجرای چارچوب حاکمیت بر داده می‌تواند ارزش داده‌های سازمان را افزایش دهد. از آنجایی که این امر به بهبود دقت کلی داده‌ها کمک می‌کند و بر نتایج مبتنی بر آن داده‌ها نیز تأثیر می‌گذارد، می‌تواند از تصمیمات تجاری ساده روزانه تا ابتکارات پیچیده‌تر برای تحول سازمان را شامل شود.

برخی دیگر از مزایای کلیدی برقراری حکمروایی داده عبارتند از:

ارتقای سواد داده در سازمان: دسترسی محدود به داده‌ها در سراسر یک سازمان می‌تواند خلاقیت و نوآوری را محدود کند و باعث می‌شود در فرایند‌های تجاری افراد دائما به متخصصان دیگر وابسته باشند. شیوه‌های حاکمیت بر داده مسیری را برای تیم‌هایی که کارکردی مرتبط باهم دارند فراهم می‌کند تا درک مشترکی از داده‌ها در بین سیستم‌ها ایجاد کنند. این درک مشترک می‌تواند خود را در قالب استانداردهای داده در سازمان از طریق مجموعه متمرکز از اطلاعات که تعاریف داده‌ها و فراداده‌ها[۱] در آن مستند شده آشکار کند. این مستندات ضمن تسهیل ارتباط با داده‌ها، پایه‌ای برای توسعه راهکارهای هوش تجاری گوناگون مثل سلف سرویس (Self Service BI) می‌شود که دسترسی و استفاده پایدار از داده‌ها را در سراسر یک سازمان امکان‌پذیر می‌کند.

اطمینان از امنیت، حفظ حریم خصوصی و انطباق با قوانین: سیاست‌های حاکمیت بر داده راهی را برای برآورده کردن خواسته‌های مقررات دولتی در مورد داده‌های حساس و حریم خصوصی فراهم می‌کند. نقض این الزامات نظارتی می‌تواند منجر به جریمه‌های پرهزینه از سوی دولت و واکنش عمومی شود. برای جلوگیری از این امر، شرکت‌ها ابزارهای حاکمیت بر داده را برای محافظت از داده‌ها در برابر نقض و یا سوء استفاده از آن‌ها استفاده می‌کنند.

حفظ کیفیت داده‌ها: حاکمیت بر داده‌ها یکپارچگی، دقت، صحت و پیوستگی داده‌ها را تضمین می‌کند. داده‌های باکیفیت به شرکت‌ها این امکان را می‌دهد که گردش کار و مشتریان خود را بهتر درک کنند و همچنین نحوه بهینه‌سازی عملکرد کلی کسب و کار خود را راحت‌تر و موثرتر شناسایی کنند. از سوی دیگر هرچند خطاها در شاخص‌های عملکرد می‌توانند سازمان را به سمتی اشتباه هدایت کنند، اما ابزارهای حاکمیت بر داده می‌توانند از آن جلوگیری کنند.

ارتقای پردازش و تحلیل داده: داده‌های با کیفیت بستر اصلی برای تجزیه و تحلیل‌های پیشرفته‌تر و ابتکارات در حوزه علوم داده را فراهم می‌کند. این می‌تواند شامل گزارش‌دهی هوش تجاری یا پروژه‌های یادگیری ماشین و تحلیل‌های پیچیده‌تر باشد. این موارد تنها زمانی می‌توانند عملیاتی شوند که ذینفعان اصلی آن به داده‌ها اعتماد کنند.

اجزای حاکمیت بر داده

چارچوب حاکمیت بر داده ترکیبی از قوانین، رویه‌ها، ساختارهای سازمانی و فناوری‌هایی است که به عنوان بخشی از یک برنامه حاکمیتی ایجاد می‌شوند. به طور کلی اجزای حاکمیت بر داده عبارتند از:

استراتژی: استراتژی تعیین‌کننده رویکرد و روند استفاده و مدیریت داده‌هاست به گونه‌ای که با اطمینان از حفظ ارزشمندی داده به عنوان یک دارایی برای سازمان، به گونه‌ای موثر و مفید برای حل مشکلات کسب و کار و دستیابی به اهداف تجاری سازمان از داده‌ها استفاده شود.

سیاست‌ها و استانداردها: سیاست‌ها اشاره به اسنادی دارد که اصول مدیریت داده را تعیین می‌کنند. این اصول حقوق، اهداف، انتظارات و مسئولیت‌های تصمیم‌گیری مبتنی بر داده را مشخص می‌کنند. در کنار آن، استانداردها کمک می‌کنند تا به بهترین شیوه برای تحقق سیاست‌ها و خط مشی در سازمان دست یابیم.

روند‌ها و فناوری: در مدیریت داده لازم است رویه‌های نظارت بر کیفیت داده‌ها، رسیدگی به مشکلات احتمالی، مدیریت فراداده‌ها و داده‌های اصلی و فناوری‌های لازم برای پیاده‌سازی، نظارت و نگهداری این رویه‌ها مشخص شود.

همکاری و هماهنگی: پایبندی به ایده حاکمیت بر داده یک تلاش گروهی و متقابل است. بنابراین لازم است تا مسئولیت‌های هر نقش و همچنین روند تعامل هر نقش با دیگران به طور مستند مشخص شود.

نظارت بر روند پیشرفت و ارتباطات سازمان: میزان پیشبرد و توسعه حاکمیت بر داده در سازمان بایستی با استفاده از شاخص‌هایی از کیفیت داده، میزان انطباق با خط قوانین تعریف‌شده و بازگشت سرمایه ارزیابی شود.

سواد[۲] و فرهنگ داده[۳] سازمانی: کارکنان یک سازمان باید ضمن درک اهمیت حاکمیت بر داده چگونگی کسب ارزش از داده‌ها را نیز درک کنند. این امر مستلزم پرداختن به فرهنگ داده و سواد داده‌ای است که در آن به حاکمیت داده ارج نهاده شود.

چه کسانی مسئول «حاکمیت بر داده» در سازمان هستند؟

افراد مختلفی در فرآیند حکمروایی بر داده در یک سازمان دخیل هستند که شامل مدیران تجاری، متخصصان مدیریت داده، کارکنان بخش IT و در نهایت کاربران نهایی که با حوزه‌های داده در سازمان آشنا هستند. اما مسئولیت هریک از این افراد در حفظ و نگهداری حکومت داده‌ها در سازمان چیست؟

مدیر ارشد داده (CDO)[۴] : عموما مدیر ارشد اجرایی است که بر برنامه حاکمیت بر داده در سازمان نظارت دارد و بیشترین مسئولیت را در قبال موفقیت یا شکست آن دارد. مسئولیت تامین تاییده‌های لازم، تامین مالی و نظارت بر روند پیشرفت حاکمیت بر داده با اوست. اگر سازمانی مدیر ارشد داده نداشته باشد معمولا یکی از مدیران ارشد به عنوان حامی اجرایی برنامه عمل می‌کند و مسئولیت‌های این نقش را ایفا می‌کند.

مدیر و تیم برنامه حاکمیت بر داده: این تیم به طور تمام وقت روی برنامه حاکمیت بر داده کار می‌کند و مسئولیت آن شامل هماهنگی رویه‌های حکمروایی بر داده، هدایت جلسات آموزشی و جلسات کلی در حوزه حکمفرمایی بر داده، ارزیابی و نظارت بر معیارهای پیشبرد برنامه و مدیریت ارتباطات داخلی برای دسترسی به داده است. در برخی شرکت‌ها سرپرستی این تیم بر عهده مدیر ارشد داده است اما در برخی موارد مدیر ارشد داده به عنوان مسئول اجرایی داده در نظر گرفته می‌شود و مدیر حاکمیت داده سرپرستی این تیم را به عهده می‌گیرد.

کمیته حاکمیت بر داده: مسئولیت تعیین و تصویب خط‌مشی، قوانین و استانداردها بر عهده این کمیته است. این کمیته را مدیران اجرایی و صاحبان داده تشکیل می‌دهند و خط مشی اصلی حاکمیت بر داده، قوانین مرتبط با دسترسی و استفاده از داده و رویه‌های اجرایی آن را تایید می‌کنند و اختلافات بین واحدهای تجاری مختلف بر سر تعاریف و فرمت‌های داده را حل و فصل می‌کنند.

جمع‌بندی

در سال‌های اخیر به سبب توسعه فناوری و پیشرفت‌ حوزه علوم داده اهمیت استفاده از داده‌ها و تصمیم‌گیری مبتنی بر پردازش و تحلیل داده‌ها در کسب و کارها بیش از پیش شده است. این امر سبب شده تا کسب و کار‌ها برای افزایش هماهنگی و پایبندی به استانداردها در سازمان یا حتی فراتر از آن نوعی حاکمیت برای حفظ کارآمدی، کیفیت و امنیت داده‌ها در تمامی مراحل چرخه حیات خود در سازمان مطرح کنند. به تعبیر دیگر حاکمیت بر داده ساختاری نظام‌مند و شفاف را برای تولید، ذخیره‌سازی و تحلیل داده‌ها در سازمان ایجاد می‌کند و در کارکردی دوسویه هم بر فرهنگ داده[۵] و سواد داده [۶]در سازمان تاثیر می‌گذارد و هم از آن‌ها اثر می‌پذیرد.

پاورقی و منابع

1- Metadata

2- Data Literacy

3- Data Culture

4- Chief Data Officer(CDO)

5- فرهنگ داده کلید اثرگذاری علوم داده در کسب و کار (+)

6- چگونه سواد داده را در سازمان خود افزایش دهیم (+)

7- Data Governance Fundamentals Cheat Sheet(+)

8- What is data governance(+)

9- What is Data Governance and Why Do You Need It(+)

10- What is data governance and why does it matter(+)

The post چرا داشتن نوعی حاکمیت بر داده‌ها ضروری است؟ appeared first on مدرسه پردازش و تحلیل داده دقیقه.

چگونه سواد داده را در سازمان خود افزایش دهیم؟

لعیا غفاریان — Tue, 18 Jul 2023 07:43:33 +0000

تعریف عمومی سواد به معنای داشتن مهارت خواندن و نوشتن است. اما یونسکو، نهادی وابسته به سازمان ملل که نزدیک به هشتاد سال است برای توسعه سواد در دنیا تلاش می‌کند، مرزهای باسوادی را محدود به دانستن صرف این مهارت‌ها نمی‌داند. بر اساس تعریف یونسکو سواد توانایی شناخت، درک، تفسیر، خلق چیزهای جدید و ایجاد ارتباط موثر از طریق ابزارهای ارتباطی در زمینه‌های مختلف است به گونه‌ای که به فرد برای دستیابی به اهدافش کمک کند؛ مثلا باعث توسعه دانش و مهارت‌های او شود و به ایجاد امکان مشارکت موثر وی در جامعه بیانجامد[1]. بر این اساس باسواد کسی است که به صورت عمومی مهارت استفاده از ابزارهای ارتباطی را داشته باشد. این امر در مشاغل مختلف نیز موضوعیت دارد.

منظور از سواد داده چیست؟

کسب و کارهای امروزی برای درک بهتر شرایط موجود و پیش‌بینی آینده در هر یک از بخش‌های خود اقدام به گردآوری داده و تنظیم گزارش می‌کنند. داده‌ها همه جا هستند: فروش و بازاریابی، امور مالی، تولید و خدمات پس از فروش و … همین موضوع سبب محبوبیت مدیریتِ مبتنی بر داده[2] شده و کارکنان برای تحقق هرچه بهتر این هدف باید بتوانند به ارزش واقعی داده‌ها دست یابند. برای این کار علاوه بر استفاده از ابزارهای مختلف کار با داده‌، لازم است تا افراد به توانایی استخراج بینش‌های مفید از داده‌ها دست یابند. برای دستیابی به این بینش لازم است تا کارکنان یک کسب و کار در تمامی سمت‌ها و بخش‌ها از سواد داده‌ برخوردار باشند.

سواد داده و اهمیت آن

سواد داده به زبان ساده به عنوان توانایی خواندن، نوشتن، امکان برقراری ارتباط و استدلال با استفاده از داده‌ها برای تصمیم‌گیری بهتر بر اساس آن‌هاست. از منظر سازمانی، سواد داده طیفی از مهارت‌های داده‌ای است که از تصمیم‌گیری با تکیه بر داده گرفته تا مهارت‌های فنی پیشرفته در علوم داده، مهندسی داده‌ و یادگیری ماشین را شامل می‌شود و به موجب آن تمامی افراد سازمان از طریق داده‌ها در مقیاس گسترده ارزش‌آفرینی کنند[3].

هر چند کسب و کارها اقدام به جمع‌آوری، ذخیره و پردازش داده‌ها می‌کنند اما در بسیاری موارد پتانسیل واقعی داده‌ها دست نخورده باقی‌ می‌ماند. بررسی‌ها حاکی از آن است که ۶۰% تا ۷۳% از داده‌های سازمانی هرگز تحلیل نمی‌شوند[4] و تنها ۲۱% از نیروی کار در سراسر جهان به راحتی با داده کار می‌کنند [3].

سازمان‌هایی که بر اساس داده تصمیم می‌گیرند و اصطلاحا مدیریت خود را مبتنی بر داده می‌نامند، ارزش مالی کسب و کارشان[5] چیزی در حدود ۳% الی ۵% بیشتر از سایر رقبا است. این امر باعث شده تا کسب و کارها و سازمان‌ها اقدام به جمع‌آوری داده و تحلیل دقیق‌تر و کارآمدتر کنند تا ارزش خود را ارتقا دهند و بتوانند تصمیمات بهتری با تکیه بر داده بگیرند. اما در این مسیر ۹۲% سازمان‌ها اظهار داشتند فرهنگ داده و مهارت‌های لازم برای نیل به این هدف بزرگترین چالش آن‌ها است[3]. در واقع سه‌چهارم کارکنان به راحتی نمی‌توانند با داده‌ها ارتباط برقرار کرده و از آن‌ها در گزارش‌های خود به خوبی استفاده کنند و چنان از کار با داده گریزانند که به طور متوسط کارهای خود در حوزه تحلیل داده را هفته‌ای یک ساعت به تعویق می‌اندازند و در برخورد با وظیفه‌ای که نیاز به سر و کله زدن با داده‌ها دارد ۳۶٪ کارمندان دنبال راه دیگری می‌گردند تا بدون استفاده از داده به نتیجه برسند و ۱۴٪ دیگر هم به کلی آن وظیفه را قبول نمی‌کنند.

عدم آمادگی نیروی کار در سازمان‌ها باعث می‌شود تا بخش عمده سازمان از کار خود رضایت نداشته باشند، احساس عدم کفایت کنند و این تصور را داشته باشند که برای سازمان خود مفید نیستند. اما مشکل از کجاست و چگونه یک سازمان می‌تواند کارمندانش را به استفاده بیشتر و اعتماد به تصمیماتِ مبتنی بر داده ترغیب کند؟

اجزای سواد داده

مطالعات نشان می‌دهد که نیاز سازمان‌ها در حوزه بهره‌برداری از داده در ۱۰ سال اخیر تغییر کرده است. در ابتدا سازمان‌ها بیشتر به دنبال استفاده از ابزارها و فناوری‌های علوم داده بودند اما از آنجایی که به مرور این ابزارها از طریق پلتفرم‌های مختلف ارائه می‌شود، مهارت‌های مورد نیاز هم تغییر کرده است. سازمان‌ها در پی آن هستند تا نه تنها به درک ماهیت محصولات مبتنی بر داده و نحوه عملکرد آنها دست یابند، بلکه باید بدانند که چگونه حاکمیت داده، حریم خصوصی، امنیت و اعتماد ایجاد کنند. با تبدیل شدن هوش مصنوعی به جزء حیاتی‌ترِ کسب‌وکار، افراد نیاز فزاینده‌ای به درک چگونگی به چالش کشیدن خروجی‌ الگوریتم‌ها دارند. به تعبیر دیگر سازمان‌ها از کمبود مهارت‌های فنی رنج نمی‌برند، بلکه از فقدان مهارت حل مسئله با استفاده از داده رنج می‌برند. این مهارت‌ها به اختصار عبارتند از [6]:

چگونه سوالات درست بپرسند.
کدام داده‌ها به موضوع مورد بررسی مرتبط است و چگونه اعتبار داده‌های در دسترس را بسنجند.
تفسیر مناسبی از داده‌ها ارائه دهند که منجر به نتایج مفید و کاربردی شود.
فرضیه‌های موجود را با استفاده از داده‌ها آزمایش کنند و نتایج آن را تحلیل کنند.
نمودارهای قابل فهم ترسیم کنند به گونه‌ای که مدیران نتایج تحلیل‌ها را به خوبی درک کنند.
بتوانند با استفاده از داده‌ها روایتی منسجم شبیه روایت‌های داستانی ارائه کنند تا تصمیم‌گیرندگان تصاویر کلان‌تر را ببینند و قدرت تجزیه و تحلیل مسائل را زوایای جدید پیدا کنند.

در حقیقت سواد داده در سازمان‌ها کمک می‌کند تا این اهداف محقق شوند.

چگونه سواد داده را در سازمان خود افزایش دهیم؟

سوال مهم این است که یک کسب و کار برای افزایش قابلیت خود برای استفاده از داده باید از کجا شروع کند؟

برای این کار بهتر است تمرکز خود را روی اصول اولیه زیر بگذارید:

مطمئن شوید افراد می‌دانند چگونه از ابزارها استفاده کنند.
لازم است بدانید که هر چند ابزارها و پلتفرم‌های مختلفی برای تجزیه و تحلیل داده وجود دارد اما هنوز اکسل کاربرد بسیار گسترده‌ای بین کاربران دارد. از بین هر ۵ بزرگسال در جهان یک نفر از اکسل استفاده می‌کند. بسیاری از کاربرانی که نمی‌توانند به طور پیشرفته از هوش تجاری استفاده کنند احساس می‌کنند که با استفاده از اکسل کنترل داده‌های خود را در دست دارند و به راحتی می‌توانند داده‌ها را از منابع متفاوت با هم مقایسه کنند. بنابراین لازم است تا بر اساس نیازها قدم به قدم پیش بروید و دست کم در درجه اول به درک مناسبی از توانمندی‌های این ابزار در بدنه کارشناسان سازمان خود برسید و بعدا سراغ سایر ابزارها مانند R و Python و PowerBI و SQL و … بروید.

در سازمان خود یک هسته آموزشی برای ارتقای مهارت‌های افراد ایجاد کنید.‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌
لازم است تا در هر سازمان بنابر هدفی که سازمان دنبال می‌کند مهارت‌های لازم برای کار با داده به تمامی کارکنان در تمامی سطوح آموزش داده شود. بنابراین مهارت‌های کار با داده برای نیروی کار خود را با دقت در قالب چارچوب هدف سازمانی انتخاب کنید و تلاش کنید تا بر اساس چارچوب تعریف‌شده محتوای مناسب و با کیفیت تولید کنید.

در دوره‌های خود به نمونه‌های موفق کاربرد داده در راستای پیشرفت کسب و کار بپردازید.
از مثال‌ها و داستان‌ها در جلسات خود برای آموزش و الهام بخشیدن به دیگران در مورد نحوه استفاده مناسب از داده‌ها استفاده کنید. هنگامی که یک سازمان از داده‌ها برای ایجاد تغییر عمده در استراتژی استفاده می‌کند، نتایج را به کل سازمان ارائه دهید تا افراد نمونه‌هایی از نحوه انجام کار را به صورت کاربردی ببینند. در این مسیر مهارت‌های تحلیلی افراد را تشویق کنید. به این ترتیب افراد با اعتماد به نفس و رغبت بیشتری به استفاده از داده برای تفسیر شرایط و تصمیم‌گیری استفاده می‌کنند.

در تمام تصمیم‌گیری‌های مهم سازمان از داده‌ها استفاده کنید.
برای تصمیم‌گیری‌های خود از داده‌ها استفاده کنید. باید بدانیم که در یک موضوع خاص تجاری آیا داده‌ها له یا علیه آن هستند. هم‌چنین افراد را تشویق کنید تا داده‌ها را از جنبه‌های مختلف از جمله اعتبار منبع داده، درستی تحلیل و میزان سازگاری فرضیه‌ها با شرایط واقعی با استفاده از رویکردهای انتقادی به چالش بکشند. برای اینکار تصمیم‌گیری باید یک اقدام جمعی باشد.

جمع‌بندی

با ظهور فناوری‌های جدید به ویژه در حوزه هوش مصنوعی مثل چت‌بات‌ها و پیشرفت پرشتاب آن‌ها، سواد داده برای تمام کسب و کارها بسیار مهم شده و در تمامی سازمان‌ها نیاز است تا افراد در هر رده کاری که هستند بتوانند علاوه بر کار با ابزارها و پلتفرم‌های تحلیلی به تفسیر درستی نیز برسند و بتوانند با استفاده از داده‌ها به درک مناسبی از شرایط و تصمیم مناسب دست یابند. این‌ها مهارت‌هایی هستند که هرکسی می‌تواند در خود ایجاد و تقویت کند. به این ترتیب هر کسب و کار می‌تواند با بالابردن سواد داده در سازمان خود با اعتماد بر داده‌ها تصمیم بگیرد و از این طریق به طور قابل توجهی عملکرد خود را بهبود بخشد.

ارجاع و پانویس

1 – UNESCO (+)

2 – Data Driven

3 – The Complete Guide to Data Literacy – Data camp (+)

4 – The Human Impact of Data Literacy (+)

5 – Total Enterprise Value

6 – Boost Your Team’s Data Literacy (+)

The post چگونه سواد داده را در سازمان خود افزایش دهیم؟ appeared first on مدرسه پردازش و تحلیل داده دقیقه.

فرهنگ داده کلید اثرگذاری علوم داده در کسب‌وکار

لعیا غفاریان — Mon, 22 Aug 2022 06:20:31 +0000

داده، پردازش و تحلیل^[1] موتور محرک نوآوری و کارایی در بسیاری از کسب‌و‌کارهاست. بهره‌برداریِ تحلیلی از داده‌ها مجموعه‌ای روش‌ها را شامل می‌شود که به کمک آن داده‌ها را برای پشتیبانی و تقویت از فرایندها و ایده‌ها در سازمان به کار می‌گیرد. نقش پردازش و تحلیل داده‌ در سازمان‌ها به گونه‌ای است که نه تنها در بهبود فرایندها بلکه در مواجهه با مخاطرات اساسی و خلق فرصت‌های جدید نیز به صورت گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بر اساس بررسی مکنزی^[2] بخش عمده‌ای از شرکت‌های برتر نوآور در دنیا در حوزه داده نیز فعالیت می‌کنند. با این حال، تنها ۲۰٪ از راه‌حل‌هایی که ریشه در پردازش و تحلیل داده‌ دارد در نهایت به خروجی موثر و پایدار ختم می‌شوند. در نتیجه می‌توان گفت علوم داده برخلاف انتظار اولیه در اغلب موارد دستش از اثرگذاری نهایی در سازمان‌ها کوتاه می‌ماند. یکی از مهمترین عوامل این ناکامی، فقدان فرهنگ داده^[3] در سازمان‌ها و کسب‌و‌کارهاست^[4]. متن پیش رو به معرفی فرهنگ داده و نقش محوری آن در به ثمر نشستن علوم داده در سازمان‌ها اختصاص دارد.

فرهنگ داده چیست؟

فرهنگ داده مجموعه‌ای از رفتارها و باورهای جمعی افراد در یک کسب‌وکار است که با ارزش‌نهادن، ممارست و تشویق به استفاده از داده‌ها منجر به بهبود فرایندهای تصمیم‌گیری و عملکرد در آن سازمان می‌شود. سازمانی که از فرهنگ داده قوی برخوردار است، علوم داده را به صورت جزیره‌ای به کار نمی‌گیرد. در چنین سازمانی، داده‌ها نه تنها با عملیات، بلکه با طرز فکر و هویت یک سازمان در هم تنیده است. فرهنگ داده، تمامی افراد یک سازمان را به شیوه‌های کارآمد به بهره‌برداری از داده‌ها مجهز می‌کند و به این ترتیب برخی از پیچیده‌ترین چالش‌های یک کسب و کار مانند نوآوری و ارتقای بهره‌وری را حل می‌کند[5].

فرهنگ داده کمک می‌کند تا یک سازمان کارآمدتر فعالیت کند؛ چراکه فرایند تصمیم‌گیری را در سطوح مختلف کارامدتر می‌کند. در حقیقت، تقویت فرهنگ داده جزئی جدایی‌ناپذیر از استراتژی‌های کلان بهره‌برداری از داده در یک سازمان است و بدون پرداختن به آن نمی‌توان دستاوردهای پایدار و موثری را برای علوم داده تصور کرد[6].

سازمانی که به نحو موثر از داده‌ها استفاده می‌کند، سازمانی است که همه‌ افراد آن می‌دانند داده‌های مورد نیازشان چیست، چطور به آن دسترسی پیدا کنند و چگونه از آن استفاده کنند. اما ایجاد و تقویت فرهنگ داده نیز به علت استفاده از روش‌ها و ابزارهای گوناگون و پیش‌زمینه‌های مختلف افراد پیچیدگی‌های خاص خود را نیز دارد و باید برای ارتقای آن فکرشده عمل کنیم.

چگونه فرهنگ داده را ارتقا دهیم؟

فرهنگ داده مانند بسیاری از مسائل مدیریتی دیگر، امری تلقینی نیست و تنها با زمینه‌سازی و پذیرش گسترده کارکنان محقق می‌شود. برای به وجود آوردن بستر مناسب گسترش فرهنگ داده در مجموعه خود، به 4 توصیه زیر توجه کنید[7].

۱. فرهنگ خدمت‌رسانی را تقویت کنید

فرهنگ خدمت‌رسانی[8] دیدگاهی است که بر ایجاد ارزش و اعتماد همیشگی ذینفعان تمرکز دارد و حتی با افراد درون‌سازمانی نیز مانند مشتری برخورد می‌کند و رضایت آن‌ها در دسترسی به اطلاعات به منظور بهبود عملکرد را فراهم می‌کند. به این ترتیب برای ارائه خدمات متقابل و پایدار زمینه‌سازی می‌شود. علوم داده یک حوزه بین رشته‌ای و معمولا در تعامل بین بخش‌های مختلف کار می‌کند، بنابراین به زمین همواری برای این تعامل و همکاری نیاز دارد. تقویت فرهنگ خدمت‌رسانی این بستر همکاری را فراهم می‌کند. از طرف دیگر، داده یک مرجع قابل اعتماد بین بخش‌هاست و خود می‌تواند به کلیدواژه‌ای برای توافق و اعتماد بدل شود. از فرهنگ خدمت‌رسانی کمک بگیرید تا سواد داده را در بخش‌های مختلف سازمان خود سرایت دهید. با بالا رفتن سواد داده در تمامی بخش‌های سازمان، سوالات بهتری طرح می‌شود و ارتباط نیازهای سازمان و دانش تحلیل داده تقویت می‌شود.

۲. بر بهبود مستمر عملکرد تمرکز کنید

ارائه مستمر یک خدمت باکیفیت به داده‌هایی که برای اندازه‌گیری و بهبود عملکرد آن‌ها وجود دارد وابسته است. اندازه‌گیری باعث شفافیت می‌شود و شفافیت عملکرد را افزایش می‌دهد. به عبارت دیگر، مدیریت عملکرد بر داده‌های با کیفیت ارائه شاخص‌های از پیش تعریف‌شده و رصد مستمر آن‌ها متکی است. دسترسی به شاخص‌های کلیدی عملکرد[9] در سطوح مختلف سازمان کمک می‌کند تا درک مشخصی نسبت به عوامل موثر در بهبود یا تضعیف عملکرد اجزای مختلف پیدا شود.

۳. فرهنگ اتفاق ‌نظر را با مراجعه به داده‌ها تمرین کنید

بر خلاف فرهنگ سلسله‌مراتبی که در آن تصمیم‌گیری عمدتاً بر اساس عنوان و ارشدیت استوار است، فرهنگ مبتنی بر اجماع و اتفاق نظر بر بینش‌های مبتنی بر داده‌ها متکی است. به همین دلیل ارتباط تنگاتنگی با استفاده گسترده از داده در سازمان دارد. روحیه ارائه شواهد مبتنی بر داده را هنگام تصمیم‌گیری در سازمان خود تقویت کنید تا همه بدانند برای اثرگذاری بر تصمیم‌ها باید از چه طریقی وارد شوند. افراد را تشویق کنید تا سواد داده خود را ارتقا دهند و ازین طریق ظرفیت ایجاد توافق و کیفیت تصمیم‌گیری را در سازمان خود بالا ببرید.

۴. از اهرم تکنولوژی به نحو موثری استفاده کنید

هر چند فناوری به تنهایی محرک یا راه‌حلی برای تحقق فرهنگ داده نیست، اما نقش موثری در احیای آن در سازمان‌ها دارند. برنامه‌های موفق تحول کسب‌وکار معمولا همبستگی بالایی با فناوری دارند. به همین دلیل استفاده از فناوری‌ها و معماری‌هایی که بتواند در عین تضمین امنیت داده‌ها، دسترسی تمامی کارکنان به داده‌های مورد نیازشان را به صورت ساده و کارآمد تامین کند.

نتیجه‌گیری

فرهنگ داده یک جزء کلیدی برای موفقیت پروژه‌های علوم داده در کسب‌وکارهاست و راهی برای اثرگذاری پایدار علوم داده سازمان‌هاست باید برای ارتقای آن زمینه‌سازی کرد. برای ایجاد فرهنگ داده در یک سازمان تنها تکیه بر سخت‌افزار کافی نیست. برای این کار باید برای بالا بردن سواد داده در بخش‌های مختلف سازمان برنامه‌ریزی کرد.

پاورقی و ارجاع

[1] Data & Analytics (D&A)

[2] Insights to impact: Creating and sustaining data-driven commercial growth – McKinsey & Company (+)

[3] Data Culture

[4] Data Culture: What It Is And How It Works – Forbs (+)

[5] What is Data Culture? – tableau (+)

[6] Why Data Culture Is a Key Component of Data Strategy – datacamp (+)

[7] پاورقی 4

[8] Service Culture

[9] شاخص عملکرد کلیدی (Key Performance Indicator)

The post فرهنگ داده کلید اثرگذاری علوم داده در کسب‌وکار appeared first on مدرسه پردازش و تحلیل داده دقیقه.